Een ongeval met een onverzekerde bestuurder, wat nu?

Elke dag gebeuren er in België gemiddeld twintig verkeersongevallen waarbij een onverzekerd voertuig is betrokken. Welke gevolgen heeft dat voor de andere partijen? Wordt hun materiële of lichamelijke schade vergoed als de aansprakelijke bestuurder onvermogend blijkt te zijn?

Op de weg wordt u met uw wagen aangereden door een ander voertuig. De bestuurder van de andere wagen verleende u geen voorrang van rechts; het staat dan ook buiten kijf dat hij aansprakelijk is voor het ongeval. Wanneer u het aanrijdingsformulier wilt invullen, blijkt echter dat hij niet verzekerd is, omdat hij geen groene kaart kan voorleggen. Uniek is zo'n voorval niet: elke dag gebeuren er in België gemiddeld meer dan twintig verkeersongevallen waarbij een niet-verzekerd voertuig is betrokken. Wat kunt u in zo’n geval doen? Wil dat zeggen dat u zelf opdraait voor de materiële of lichamelijke schade die u door zo’n ongeval zou lijden als de aansprakelijke bestuurder onvermogend blijkt te zijn?

De wettelijk verplichte verzekering

Wie in België eigenaar van een voertuig is waarmee hij wil rijden op de openbare weg, moet minimaal beschikken over een BA-autoverzekering. Die dekt de aansprakelijkheid van de bestuurder tegenover derden bij een ongeval waarvoor hij aansprakelijk zou zijn. Als bewijs dat hij verzekerd is, krijgt hij een groene kaart die hij in de auto moet bewaren.

Die verplichte verzekering dekt niet de schade die u als bestuurder oploopt bij een ongeval waarvoor u aansprakelijk bent. Daarvoor kunt u een bijkomende verzekering aangaan, zoals een ongevallenverzekering verkeer of een omnium verzekering. Die extra verzekeringen zijn niet wettelijk verplicht. Raadpleeg uw makelaar of verzekeraar over het nut en de kostprijs ervan. Het is ook belangrijk dat u weet welke risico's ze juist dekken.
Een bestuurder die niet geldig verzekerd is, pleegt een strafbaar feit en riskeert zware boetes. Wie zonder geldige verzekeringsdocumenten - de groene kaart - op de openbare weg rijdt, loopt het risico dat zijn wagen in beslag wordt genomen, totdat hij kan aantonen dat het voertuig toch was verzekerd op het ogenblik van de controle, of tot hij een geldige verzekering kan afsluiten en voorleggen.

Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds

Wie betrokken raakt bij een ongeval dat wordt veroorzaakt door een onverzekerde bestuurder, hoeft niet te wanhopen. In zo'n geval komt het Gemeenschappelijk  Motorwaarborgfonds (GMWF) tussenbeide. Dat fonds betaalt de schade en probeert de uitgekeerde vergoeding achteraf te verhalen op de aansprakelijke onverzekerde bestuurder. Het GMWF wordt gefinancierd met bijdragen van de verzekeringsmaatschappijen. Die storten een deel van de premies die alle bestuurders jaarlijks voor hun autoverzekering betalen door aan het GMWF. Het GMWF vergoedt zowel lichamelijke schade - zoals ziekenhuiskosten - als materiële schade.

Hoe doet u aangifte?

Om een vergoeding van het GMWF te kunnen ontvangen, moet u een aangifte indienen bij het fonds. Dat kunt u online doen via de website www.fcga-gmwf.be. U kunt de aangifte ook opsturen naar het GMWF, Liefdadigheidstraat 33 bus 1, 1210 Brussel. Dat moet u dan wel aangetekend doen. Voeg bij de aangifte de bewijsstukken, zoals de aangifte van het ongeval en eventuele foto's. U moet het schadegeval binnen de vijf jaar na het ongeval melden, tenzij u bewijst dat het fonds al eerder op de hoogte was. Houd er rekening mee dat u uw lichamelijke schade enkel kunt recupereren als u binnen de dertig dagen na het ongeval daarvan aangifte doet bij de politie, behalve als dat absoluut onmogelijk was door ovenmacht.

Een detail: als de bestuurder die aansprakelijk is voor het ongeval geen verplichte BA-verzekering heeft en ook u hebt er geen, dan kunt u geen aanspraak maken op een schadevergoeding van het GMWF. Dat blijkt uil een arrest van het Hof van Cassatie.

Wat doet u bij een ongeval?

Indien u betrokken raakt bij een verkeersongeval, neemt u beter een aantal voorzorgen: vraag de andere bestuurder altijd dat hij zijn groene kaart voorlegt. Inspecteer die grondig. Is ze bijvoorbeeld niet vervallen? Heeft hij die kaart niet bij zich of stelt u vast dat ze vervallen is, roep er dan altijd de politie bij. Weigert de politie te komen, ga dan onmiddellijk nadat u het aanrijdingsformulier hebt ingevuld naar het dichtstbijzijnde politiekantoor en doe daar aangifte van het ongeval. Noteer van de andere bestuurder altijd zijn gegevens op zijn groene kaart, zijn identiteitsbewijs en zijn inschrijvingsbewijs van het voertuig. Als u een fototoestel bij de hand hebt, neemt u daar beter ook foto's van. Gebruik daarvoor eventueel het fototoestel in uw gsm. Ook als u vaststelt dat de andere chauffeur niet verzekerd is of dat er iets schort aan zijn verzekeringsbewijs, vult u beter een aanrijdingsformulier in, dat u door de andere partij laat ondertekenen. Op die manier vermijdt u later discussies over de toedracht van het ongeval.